‘AZ in ’81 had bravado and guts ’

Thursday 16 April 2009

In the Spelbos residence the phone rings halfway through the morning.

"So far it's been calm, but the party is about to begin I think," says Ronald Spelbos, after he has told the makers of a TV-programm they'll have to call back later.

It's not so strange that he is one of the people asked to analyse the AZ-team of 1981 and that of today.

Back then he was oneof the symbols of AZ, wearing the red-and-white jersey for eight years, before he joined maker of champions Georg Kessler to Club Brugge.

He got his first invitation for the national team in the year of the league title with AZ and a while later he grew to be one of the best center backs at Ajax.

At present he is Head of Scouting with the KNVB after he was coach at NAC, Vitesse and FC Utrecht.

- Statement 1: AZ of 1981 were a joy to watch

Spelbos: "We would dominate an opponent when in possession and we wanted to play in the opponents half. That could be a difference with AZ now. The way we played took a lot of concentration. You weren't allowed to make mistakes and you had to keep it up 34 games, 90 minutes. I understand full well that Louis van Gaal thinks it's necessary to sit back from time to time though. Let the opponents take the initiative and make a mistake. But we would be dishonest when we say that AZ only benefit from mistakes."

,,In ons elftal hadden we wél spelers die smaakmakers waren. Jan Peters was op het middenveld een geweldenaar. Ik denk nog steeds dat hij onderschat werd. Peters kon alles. Hij kon ballen veroveren, hij was verschrikkelijk sterk, tackelde en kon een geweldige pass geven. Ik heb me wel eens geërgerd aan mensen die zeurden over zijn ‘tikkie breed’. Belachelijk, Jan Peters kon álles. Eigenlijk was het hele middenveld formidabel. Naast Peters stonden Kristen Nygaard, Jos Jonker en Peter Arntz. De laatste twee speelden aan de zijkanten. Als Peters een gaatje liet vallen, stond Arntz daar weer om het te dichten. Nygaard bemoeide zich meer met de aanval. Had altijd een gevaarlijke pass in huis.’’

Stelling 2: Dit AZ heeft meer aanvallers die kunnen scoren.

,,Dat vind ik ook wel mooi aan dit elftal. AZ scoort altijd. Ik kan me bijna geen wedstrijd voor de geest halen, waarin de ploeg niet kon scoren. Het komt ook omdat de ploeg aanvallers heeft die op meerdere posities uit de voeten kunnen. Mounir El Hamdaoui kan in de spits of achter de spits spelen. Maar hij kan ook vanaf de zijkant komen.

,,Moussa Dembélé heeft het hele jaar op wisselende posities gestaan. Op de linkerkant heeft Maarten Martens scorend vermogen. Dat ze zo goed uit de voeten kunnen op een andere plek in het elftal, heeft ook te maken met de organisatie. Die is uitstekend. Iedere speler kent de taken op elke positie en weet wat hij moet doen. De individuele kwaliteiten worden goed uitgebuit.

,,In 1981 waren de schijnwerpers gericht op Kees Kist, maar die speelde in het begin helemaal niet. Pier Tol was onze spits en Kist zat in de lappenmand. Toen hij hersteld was, kwam hij er wel meteen weer in en pakte hij ook zijn goals mee.’’

Stelling 3: Louis van Gaal en Dirk Scheringa reppen over de ‘provincieclub’ AZ. Dat deden jullie nooit.

,,Zo voelden we dat niet en dat wilden we ook niet! Wij hadden bravoure en lef. Dat durf ik best te zeggen. Wij liepen in de eredivisie rond met een uitstraling van: wij zijn de besten. Daardoor hadden de tegenstanders ook ontzag voor ons. We hadden er ook de types voor in het elftal. Kees Kist was al jaren achtereen topscorer in Nederland. Dat was geen jongen die net kwam kijken. Hugo Hovenkamp speelde helemáál met flair op de vleugel. Voor Nygaard had iedereen ook respect, John Metgod werd gevolgd door Real Madrid en zelf voegde ik een beetje hardheid toe.

,,De titel ‘provincieclub’ duidt een beetje op de underdog-rol. Ik weet dat het maar zelden voorkomt dat een club buiten de top-3, Ajax, PSV en Feyenoord, de titel verovert. Dat heeft met geld te maken. Wie de grootste begroting heeft, maakt de meeste kans op de landstitel. De begroting van Ajax is nu, geloof ik, twee keer zo groot als die van AZ.Daarom is het ook bijzonder dat AZ kampioen gaat worden. Maar niet zozeer vanwege het predikaat provincieclub.’’

Stelling 4: De spelers van Van Gaal waren lang onzeker door het drama van twee jaar terug.

,,Ze hebben niet van de daken durven schreeuwen dat ze kampioen zouden worden. Het feit dat ze in 2007 op de laatste speeldag de titel misten, is een verschrikkelijk moment voor iedereen bij AZ geweest. Zo’n moment neem je mee in je hoofd als je weer in zo’n titelrace verwikkeld bent. Toch ligt het ook een beetje aan het karakter van de huidige AZ-spelers wat ze met druk van buitenaf doen. Zo weten ze nu al dat ze volgend jaar weer geacht worden om kampioen te worden.

,,Die druk wordt je automatisch opgelegd. Maar zie je dat als een loden last op je schouders of vind je het mooi en ga je die rol ook uitstralen? In onze ploeg zaten destijds gasten die dat wel lekker vonden.’’

Stelling 5: Onze coach George Kessler was even extreem als Van Gaal.

,,Ik weet niet of extreem het goede woord is. Hij was wel een bijzondere coach, net als Van Gaal. Als trainer vond ik hem vooral een strateeg. Hij was ook uitstekend voor het teambuildingsproces. In de jaren voordat we kampioen werden heeft hij keiharde beslissingen moeten nemen. Er zijn vraagtekens geplaatst bij de coach Kessler. Ja, hij was op een bepaalde manier afstandelijk. Hij was ook geen vaderfiguur. Maar ik vond hem innemend en hij gaf spelers veel vertrouwen. Kessler wist ook ongelooflijk veel van voetbal. Hij heeft mij een jaar later ook meegenomen naar Club Brugge. In het teambuildingsproces lijkt Van Gaal nu ook veel energie te hebben gestoken.’’

Stelling 6: Dit AZ behoudt zijn beste spelers niet.

,,Als je kampioen wordt, zeker in het Nederlandse voetbal, komen ze uit het buitenland allemaal kijken. Trainers, scouts, iedereen wil hier talenten wegplukken. Dat kun je niet tegenhouden. Het is voor AZ alleen een voordeel dat andere Nederlandse clubs de spelers van AZ niet kunnen kopen. Daarvoor zijn ze te duur. AZ heeft een groot scoutingsteam. Kijk eens wie daarin zitten. John Bosman, Peter Arntz, Hugo Hovenkamp, Max Huiberts, Barry van Galen. Het blijkt dat investeren in goede scouts loont. De spelers zijn niet bij topclubs weggehaald.

,,Met El Hamdaoui heeft AZ een van de beste aanvallers in Nederland. Hij is technisch, niet supersnel maar wel tweebenig en vormt een prachtig koppel met Dembélé. De Zeeuw denkt als middenvelder altijd naar voren en zorgt ervoor dat zijn eerste bal altijd naar voren gaat. Dat is een van de sterkste wapens van AZ. Als hij ‘m even teruglegt, is de snelheid uit de aanval of de counter.

,,Demy ziet vaak de goede momenten. Stijn Schaars is de controleur. Hij is intelligent en weet altijd hoe de ploeg staat of moet staan. Zo’n type heb je echt nodig in een team. Voor AZ is het te hopen dat ze die jongens kunnen behouden.’’