The magic of the Caretaker

Wednesday 31 December 2008

At both Feyenoord and PSV a caretaker coach is in charge at the moment.

Is that wise or not at all?

About caretakers and the Korbach-effect.

It was the spring of 1987 and PSV chairman Jacques Ruts knew it for sure.

His club was in bad need of a figure head .

Assistant coach Guus Hiddink was a nice chap, but the former player was considered too light ti help the club back to it's feet again.

PSV approached Rinus Michels.

Manager Kees Ploegsma and Hiddink went to drink a cup of coffee at the General, misses Michels put the cookies on the table and the PSV delegation explained just how urgent the matter was.

"Thanks, but no thanks," Michels said.

PSV would have to go and find someone else to succeed Hans Kraay senior.

Nobody Hiddink finished the season and the rest is history.

Things can go fast with a caretaker manager.

Who knows if the image of Leon Vlemmings will one day be seen on giant billboards in Moskou, or if Dwight Lodeweges will one dat be a national hero in South-Korea.

Both Feyenoord and PSV have put their fates in the hands of a coach who will have to step down at the end of the season.

Vlemmings will be succeeded by Mario Been this summer, but Lodeweges has so far followed in the footsteps of Hiddink with three vctories in a row.

,,Ik vind het leuk zo lang het duurt,’’ zei de voormalig voorstopper van Go Ahead Eagles, na de klinkende 6-0 zege op ADO Den Haag.

Over het algemeen worden interim-trainers snel vergeten. Wie weet nog dat Jan van Daal in de jaren zeventig aan het roer stond bij Ajax? En wie herinnert zich Rob Baan als bondscoach van Oranje? Vorig seizoen was Adrie Koster bij Ajax één van de langst zittende interim-trainers ooit, maar het voelt alweer als een eeuwigheid geleden.

Tussenpausen in het voetbal - het levert vaak wonderlijke verhalen op. Fritz Korbach, de vader aller interim-trainers, hield het in 2003 twee dagen vol bij Sparta. De coach stond een koude winterochtend lang in zijn korte broek, strooide met vrolijke grappen en viel even later bijna letterlijk om. Korbach moest op doktersadvies dringend stoppen, maar Sparta won zijn eerstvolgende wedstrijd wél, met 1-0 van Emmen.

Curieus waren ook de zeven dagen van Leo Beenhakker bij Feyenoord, aan het eind van het seizoen 2006/07. ,,Noem mij maar Adje Interim,’’ sprak Don Leo. Na zijn twee play-offs tegen FC Groningen figureerde Beenhakker in een namaakreclame van Tempo Team: Het waren zeven heerlijke dagen.

De carrière van Rafael van der Vaart werd bij Ajax gemarkeerd door twee interim-coaches. Als tiener debuteerde hij onder tussenpaus Hans Westerhof in het eerste elftal, uit tegen FC Den Bosch. Het koppel Ruud Krol/Tonny Bruins Slot luidde indirect zijn afscheid in bij Ajax. In een fase dat Van der Vaart worstelde met zichzelf en twijfelde over zijn toekomst, passeerde het interim-duo (tijdelijke opvolgers van Ronald Koeman) hem voor een uitduel met Roda JC. Niet veel later tekende Van der Vaart gedesillusioneerd bij HSV.

Interim-trainers zijn grofweg onder te verdelen in twee categorieën. Korbach, Beenhakker of Simon Kistemaker zijn kleurrijke figuren met bijzondere sociale vaardigheden, altijd goed voor een snel effect. Anderzijds is er de categorie grijze muizen: relatief onbekende trainers die voor rust moeten zorgen als het zojuist hevig heeft gestormd. Vaak gaat het hier om assistent-coaches, of vakmensen uit de jeugdopleiding.

Clubs kiezen graag voor de tegenpool. Na het geblaf van Henk ten Cate was de kalme Koster een verademing bij Ajax. In Rotterdam-Zuid luistert Vlemmings aandachtig naar zijn spelers, waar Gertjan Verbeek vaak blind zijn eigen koers koos. En bij PSV haalt iedereen opgelucht adem als Lodeweges het woord neemt, na het soms genante getier van Huub Stevens.

Solidariteit is vaak een gevoelig begrip voor assistent-trainers die de stoel innemen van een ex-collega. Vlemmings en Lodeweges waren maandenlang medeverantwoordelijk voor de prestaties bij Feyenoord en PSV. Maar kort nadat Verbeek en Stevens waren ontslagen, regende het veranderingen. In Rotterdam werd onder meer het trainingsregime aangepast, bij PSV verlegde Lodeweges tactische accenten.

Succes biedt meestal weinig garanties voor een interim-trainer. Adri van Tiggelen was de man die Sparta terugbracht naar de eredivisie, als tijdelijk opvolger van Mike Snoei. Hoofdtrainer werd de Spijker echter nooit op het Kasteel. Henk van Stee plaatste zich als interim-coach met Feyenoord voor de Champions League, maar werd al snel opgevolgd door Bert van Marwijk. En Ajax werd in 1985 kampioen met drie vergeten interim-trainers: Tonny Bruins Slot, Spitz Kohn en Cor van der Hart.

Afgelopen seizoen bewees ook Sef Vergoossen dat een tijdelijk dienstverband tot succes kan leiden. Nadat Jan Wouters bij PSV met de dag meer rimpels had gekregen als interim-coach kwam de Limburger overvliegen vanuit Japan. Prompt bleef Vergoossen elf wedstrijden op een rij ongeslagen, een clubrecord, en pakte PSV de landstitel.

,,Het is volgens mij wezenlijk anders als je nieuw binnenkomt als tijdelijk coach,’’ aldus Vergoossen. ,,Het voordeel is dat je fris tegen de situatie aankijkt, het nadeel dat de voorbereidingstijd heel kort is en je te maken hebt met een elftal dat door anderen is samengesteld.’’

,,Je moet een interim-mannetje áltijd van buitenaf halen,’’ vindt Fritz Korbach. ,,Pas dan bereik je dat beroemde schokeffect. Ik ben ooit teruggekeerd bij Cambuur en het werkte voor geen meter. Terwijl ik als nieuwkomer bij bijvoorbeeld Heerenveen en FC Volendam de boel wél aan de gang kreeg.’’ Feyenoord en PSV zouden ook een nieuw gezicht moeten halen, vindt hij. ,,Je moet er onbevangen instappen. En als je ergens nieuw binnenkomt, denken de mensen dat je over water kunt lopen. Ze luisteren naar je. En daar gaat het nou net om.’’